Hồi Ký Thượng Tướng Trần Văn Trà - Hành Trình Từ “ Ra Đi Hai Bàn Tay Trắng ” Đến “ Trở Về Một Dải Giang San ” Và Những Trang Bản Thảo Còn Dang Dở - TS. Quách Thu Nguyệt

"Hành trình từ “Ra đi hai bàn tay trắng” đến “Trở về một dải giang san” và những trang bản thảo còn dang dở" là cuốn sách đặc biệt được TS. Quách Thu Nguyệt tuyển chọn từ khối di cảo đồ sộ mà Thượng tướng Trần Văn Trà để lại trước lúc đi xa. Tên cuốn sách lấy từ hai câu thơ Thượng tướng viết ngay khi hòa bình lập lại.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở Tịnh Long, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, Thượng tướng Trần Văn Trà (1919 - 1996) sớm bước vào con đường cách mạng và gắn bó trọn đời với sự nghiệp giải phóng dân tộc. Từ trận đánh đầu tiên chống quân Pháp ở Cầu Bông ngày 23/9/1945 đến thời khắc quyết định của Chiến dịch Hồ Chí Minh, dấu chân ông đã in đậm trên các chiến trường trọng yếu nhất của Nam Bộ.

Trong suốt hành trình ấy, ông giữ nhiều trọng trách quan trọng: Khu trưởng Khu 8; Phó Tư lệnh Nam Bộ; Tư lệnh kiêm Chính ủy Sài Gòn - Gia Định; Tư lệnh Phân liên khu miền Đông; Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam; Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam; Trưởng đoàn đại biểu quân sự trong Ban Liên hợp quân sự bốn bên; Phó Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh; Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu 7; Thứ trưởng Bộ Quốc phòng… Mỗi chức vụ là một trọng trách, đồng thời là minh chứng cho sự tin cậy của Đảng, của Quân đội và của nhân dân đối với ông.

Năm 1982, mặc dù ông đã nghỉ hưu nhưng vẫn không ngừng cống hiến. Trên cương vị Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh TP. Hồ Chí Minh, ông tận tâm chăm lo cho đồng chí, đồng đội. Đặc biệt, ông dành trọn thời gian và tâm huyết cho việc nghiên cứu và tổng kết thực tiễn chiến tranh, để lại một khối di cảo đồ sộ. Trong đó, công trình “Chặng đường 30 năm B2 Thành đồng” được dự kiến gồm 5 tập, nhưng ông chỉ kịp hoàn thành tập 1 và tập 5; các tập 2, 3, 4 vẫn còn dang dở.

Từ khối di cảo đồ số ấy của Thượng tướng Trần Văn Trà, TS. Quách Thu Nguyệt đã chọn lọc, chỉnh lý và biên soạn những tư liệu đó thành bộ sách hai tập “Thượng tướng Trần Văn Trà và những chặng đường lịch sử B2 Thành đồng” và sách được xuất bản năm 2021.

Năm 2025, nhằm mang đến cho độc giả một ấn phẩm cô đọng nhất, lựa chọn những nội dung tinh túy nhất trên cơ sở từ cả hai tập sách ban đầu, Omega+ và Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đã phối hợp cho phát hành cuốn sách với nội dung chủ yếu lấy từ tập 1 của bộ sách và được đặt tên mới là "Hành trình từ “Ra đi hai bàn tay trắng” đến “Trở về một dải giang san” và những trang bản thảo còn dang dở".

Đây không chỉ là một cuốn hồi ký, không chỉ là câu chuyện riêng của Thượng tướng Trần Văn Trà, mà đó còn là một bức tranh lịch sử sống động về hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ - được kể bằng giọng văn sắc sảo của một người chỉ huy dạn dày trận mạc, xen lẫn những cảm xúc chân thành của chàng trai xứ Quảng rời quê ra trận rồi trở về trong ngày đất nước hòa bình.

Mục lục của cuốn sách:

Phần 1: Ra đi hai bàn tay trắng

Phần 2: Nhìn về cuộc chiến

Nam bộ kháng chiến chống Pháp

Quân giải phóng miền Nam

Hòa bình hay chiến tranh

Kết thúc cuộc chiến tranh 30 năm